Drogi Użytkowniku,

Dziękujemy za zainteresowanie portalem JastrzebieOnline.pl.

W związku z nowymi regulacjami o ochronie danych osobowych zaktualizowaliśmy chcemy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych przez serwis JastrzebieOnline.pl. Dbamy o to aby Twoje dane były bezpieczne. Jednocześnie informujemy o stosowaniu plików cookies.

Zaktualizowaliśmy w tym celu regulamin portalu oraz politykę prywatności i plików cookies – prosimy o zapoznanie się z nimi.

Klikając przycisk „przejdź do portalu” akceptujesz nowe postanowienia wymienionych dokumentów.

Zamknij komunikat
Pogoda na dziś zobacz prognozy
 -2°-5°
20 stycznia 2018

Choinka i moczka, czyli świąteczne obyczaje i przysmaki

Choinka i moczka, czyli świąteczne obyczaje i przysmaki
fot. pixabay

Nie można wyobrazić sobie Świąt Bożego Narodzenia bez choinki i bardzo popularnego przysmaku na Śląsku - moczki. O tych i innych zwyczajach pisze etnolog Anna Lerch-Wójcik z Galerii Historii Miasta.

Jednym z bardzo charakterystycznych zwyczajów bożonarodzeniowych, który jest praktykowany do dnia dzisiejszego, jest strojenie świątecznego drzewka – świerka lub jodły.

Mę??czyzna wpad?‚ z marihuaną nocą

(Wieniec adwentowy. Cztery świece symbolizują cztery tygodnie oczekiwania do Świąt Bożego Narodzenia)

W wielu domach przetrwał zwyczaj ubierania choinki w dniu Wigilii. Kiedyś to dzieci przystrajały ją własnoręcznie zrobionymi ozdobami z papieru, tektury, orzechami, jabłuszkami, pierniczkami czy świeczkami mocowanych na specjalnych „żabkach”. Zwyczaj ten podobnie jak tradycja plecenia wieńca adwentowego z czterema świecami, oznaczającymi cztery niedziele adwentu, przywieziony został w XIX w. przez ludność napływową z Niemiec, bądź przez górników powracających z pracy w Saksonii i Nadrenii. Na Śląsku bożonarodzeniowa choinka nazywana jest krisbaum. Słowo to wywodzi się od niemieckiego Christbaum i oznacza świąteczne drzewko.

Kiedyś z uschniętego szpica bożonarodzeniowej choinki wykonywano rogolki, czyli drewniane mieszadła w kształcie gwiazdki. 

Mę??czyzna wpad?‚ z marihuaną nocą

(Śląska izba - u góry, pod sufitem znajduje się podłaźniczka)

Zwyczaj przystrajania choinki rozpowszechnił się na Śląsku dopiero na przeł. XIX i XX w. i to w rodzinach miejskich lub u bogatszych gospodarzy. Wcześniej na południu Polski wieszano pod sufitem nad stołem podłaźniczki, czyli sosnowe lub świerkowe gałązki albo szczyt drzewka, ustrojone orzeszkami, papierowymi ozdobami a czasami światami, czyli krążkami wykonanymi z opłatka kręcącymi się na nitce.

Podłaźniczki, podobnie jak i choinki, prezentowano w centralnym miejscu w izbie aż do 6 stycznia (Trzech Króli) lub 2 lutego (Święto Ofiarowania Pańskiego). Wiecznie zielone drzewko symbolizowało życie.

Jednym ze śląskich zwyczajów kulinarnych jest moczka, bez której nie można wyobrazić sobie Świąt Bożego Narodzenia 

Składniki: 500 g piernika, woda, 150 g masła, 2 łyżki mąki, 1 l kompotu ze śliwek, 1 l kompotu z truskawek, 1 l kompotu z agrestu, 1 gorzka czekolada, 200 g orzechów włoskich, 200 g orzechów laskowych, 200 g migdałów, 200 g rodzynek, 100 g suszonych moreli, sól i sok z cytryny do smaku

Sposób przygotowania:

Ciasto piernikowe kroimy, zalewamy wodą i odstawiamy. Następnie dobrze rozmoczony piernik przecieramy przez sito do wielkiego garnka. Dolewamy sok z kompotów: ze śliwek, truskawek i agrestu. Gotujemy na małym ogniu, ciągle mieszając. W rondelku robimy zasmażkę: rozpuszczamy masło, dodajemy mąkę i mieszamy do uzyskania gładkiej konsystencji. Dodajemy zasmażkę do dużego garnka z piernikiem i chwilę gotujemy, cały czas mieszając. Dodajemy gorzką czekoladę, rodzynki, pokrojone suszone morele, orzechy laskowe, włoskie i migdały. Moczkę doprawiamy solą, sokiem z cytryny. Na koniec dodajemy owoce z kompotów.

Mę??czyzna wpad?‚ z marihuaną nocą

(Tradycyjny śląski słodki przysmak - moczka)

Jak narychtować?

Na moczka muszymy mieć piernik, kiery trza pokroć, zaloć wodom i zostawić, aż sie dobrze rozmoczy. Potym przecieromy go bez cedzitko i dolywomy zoft z kompotów. Wszysko warzymy, dobrze miyszajonc, coby sie nie przipoliło. Do tygla bierymy dość szykowny konsek masła, trocha monki i robiymy z tego leko zosmożka. Jak zewre, dowomy to do piernika i cołki czas miyszomy. Trza tyż dać ku tymu szczypta soli i zoft z cytrona do szmaku, dobro szekulada, rozynki i pokrote suszone morele, posiekane łorzechy: włoski, lyskowe i mandle – kierych downij nie było. Na łostatek wciepujymy śliwki, pozimki, wieprzki z kompotów. I już momy gotowo moczka na cołki świynta. 

Tekst pochodzi z książki pt. „Pełny bonclok - tradycje kulinarne w podmiejskich dzielnicach Jastrzębia-Zdroju”, autorstwa Anny Lerch-Wójcik 

Publikację można zakupić za pośrednictwem Internetu 

Anna Lerch-Wójcik 

Polub i udostępnij
Czytaj też

Wielbłąd Czesio bohaterem żywej szopki Wielbłąd Czesio bohaterem żywej szopki

Pożar choinki w święta. Lokator odwieziony do szpitala Pożar choinki w święta. Lokator odwieziony do szpitala

Dodaj opinię
Dodając opinię akceptujesz regulamin. Nie obrażaj, nie używaj wulgaryzmów, pisz na temat i nie pisz całych zdań wielkimi literami.
Opinie (9)
byk25.12.2018 11:14

DO piston,niusiek i romek. Jeździli po Polsce i prosili tych ludzi,aby zechcieli przyjechać na Śląsk aby mogli pracować w kopalni. Dawali im mieszkania bo inaczej wy hanysy dalej byście sadzili ziemniaki na polu i jeździli wozem konnym. Bo była by tu jedna wielka wiocha z hanysami.

Wales23.12.2018 23:00

Ciekawe jak daleko sięgają te wasze tradycje i skąd brały swoje początki? Ciemna masa co im się wbije do łba to bezmyślnie powtarzają. Czas rozpocząć Szczodre Gody !!!

Hmmm...21.12.2018 23:17

radiowiec...a co tam wdupiają w twoich rejonach w tym czasie?

mysz20.12.2018 20:20

do piston i reszty.Rodowici Ślązacy jeszcze są i żyją i kultywują tradycje przodków.Pozdrawiam.

piston,niusiek i romek20.12.2018 14:23

prawdziwi rodowici ślązacy poumierali, teraz to jest zbieranina z całej polski , co przyjechali na zymniokach, i kapuscie z slomą w butach ,za robotą ,teraz to jest hanysogorolo-zdrój.

Gość20.12.2018 12:58

Super, robimy moczke

Gość20.12.2018 11:43

No a czy rodowici Jastrzębianie z kieleckiego dają przepis na kutię?

Pokaż wszystkie opinie (9)