Dni Jastrzębia

Drogi Użytkowniku,

Dziękujemy za zainteresowanie portalem JastrzebieOnline.pl.

W związku z nowymi regulacjami o ochronie danych osobowych zaktualizowaliśmy chcemy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych przez serwis JastrzebieOnline.pl. Dbamy o to aby Twoje dane były bezpieczne. Jednocześnie informujemy o stosowaniu plików cookies.

Zaktualizowaliśmy w tym celu regulamin portalu oraz politykę prywatności i plików cookies – prosimy o zapoznanie się z nimi.

Klikając przycisk „przejdź do portalu” akceptujesz nowe postanowienia wymienionych dokumentów.

Zamknij komunikat
Pogoda na dziś zobacz prognozy
 15°11°
EkoOkna
20 stycznia 2018

Choinka i moczka, czyli świąteczne obyczaje i przysmaki

Choinka i moczka, czyli świąteczne obyczaje i przysmaki
fot. pixabay

Nie można wyobrazić sobie Świąt Bożego Narodzenia bez choinki i bardzo popularnego przysmaku na Śląsku - moczki. O tych i innych zwyczajach pisze etnolog Anna Lerch-Wójcik z Galerii Historii Miasta.

Jednym z bardzo charakterystycznych zwyczajów bożonarodzeniowych, który jest praktykowany do dnia dzisiejszego, jest strojenie świątecznego drzewka – świerka lub jodły.

Mę??czyzna wpad?‚ z marihuaną nocą

(Wieniec adwentowy. Cztery świece symbolizują cztery tygodnie oczekiwania do Świąt Bożego Narodzenia)

W wielu domach przetrwał zwyczaj ubierania choinki w dniu Wigilii. Kiedyś to dzieci przystrajały ją własnoręcznie zrobionymi ozdobami z papieru, tektury, orzechami, jabłuszkami, pierniczkami czy świeczkami mocowanych na specjalnych „żabkach”. Zwyczaj ten podobnie jak tradycja plecenia wieńca adwentowego z czterema świecami, oznaczającymi cztery niedziele adwentu, przywieziony został w XIX w. przez ludność napływową z Niemiec, bądź przez górników powracających z pracy w Saksonii i Nadrenii. Na Śląsku bożonarodzeniowa choinka nazywana jest krisbaum. Słowo to wywodzi się od niemieckiego Christbaum i oznacza świąteczne drzewko.

Kiedyś z uschniętego szpica bożonarodzeniowej choinki wykonywano rogolki, czyli drewniane mieszadła w kształcie gwiazdki. 

Mę??czyzna wpad?‚ z marihuaną nocą

(Śląska izba - u góry, pod sufitem znajduje się podłaźniczka)

Zwyczaj przystrajania choinki rozpowszechnił się na Śląsku dopiero na przeł. XIX i XX w. i to w rodzinach miejskich lub u bogatszych gospodarzy. Wcześniej na południu Polski wieszano pod sufitem nad stołem podłaźniczki, czyli sosnowe lub świerkowe gałązki albo szczyt drzewka, ustrojone orzeszkami, papierowymi ozdobami a czasami światami, czyli krążkami wykonanymi z opłatka kręcącymi się na nitce.

Podłaźniczki, podobnie jak i choinki, prezentowano w centralnym miejscu w izbie aż do 6 stycznia (Trzech Króli) lub 2 lutego (Święto Ofiarowania Pańskiego). Wiecznie zielone drzewko symbolizowało życie.

Jednym ze śląskich zwyczajów kulinarnych jest moczka, bez której nie można wyobrazić sobie Świąt Bożego Narodzenia 

Składniki: 500 g piernika, woda, 150 g masła, 2 łyżki mąki, 1 l kompotu ze śliwek, 1 l kompotu z truskawek, 1 l kompotu z agrestu, 1 gorzka czekolada, 200 g orzechów włoskich, 200 g orzechów laskowych, 200 g migdałów, 200 g rodzynek, 100 g suszonych moreli, sól i sok z cytryny do smaku

Sposób przygotowania:

Ciasto piernikowe kroimy, zalewamy wodą i odstawiamy. Następnie dobrze rozmoczony piernik przecieramy przez sito do wielkiego garnka. Dolewamy sok z kompotów: ze śliwek, truskawek i agrestu. Gotujemy na małym ogniu, ciągle mieszając. W rondelku robimy zasmażkę: rozpuszczamy masło, dodajemy mąkę i mieszamy do uzyskania gładkiej konsystencji. Dodajemy zasmażkę do dużego garnka z piernikiem i chwilę gotujemy, cały czas mieszając. Dodajemy gorzką czekoladę, rodzynki, pokrojone suszone morele, orzechy laskowe, włoskie i migdały. Moczkę doprawiamy solą, sokiem z cytryny. Na koniec dodajemy owoce z kompotów.

Mę??czyzna wpad?‚ z marihuaną nocą

(Tradycyjny śląski słodki przysmak - moczka)

Jak narychtować?

Na moczka muszymy mieć piernik, kiery trza pokroć, zaloć wodom i zostawić, aż sie dobrze rozmoczy. Potym przecieromy go bez cedzitko i dolywomy zoft z kompotów. Wszysko warzymy, dobrze miyszajonc, coby sie nie przipoliło. Do tygla bierymy dość szykowny konsek masła, trocha monki i robiymy z tego leko zosmożka. Jak zewre, dowomy to do piernika i cołki czas miyszomy. Trza tyż dać ku tymu szczypta soli i zoft z cytrona do szmaku, dobro szekulada, rozynki i pokrote suszone morele, posiekane łorzechy: włoski, lyskowe i mandle – kierych downij nie było. Na łostatek wciepujymy śliwki, pozimki, wieprzki z kompotów. I już momy gotowo moczka na cołki świynta. 

Tekst pochodzi z książki pt. „Pełny bonclok - tradycje kulinarne w podmiejskich dzielnicach Jastrzębia-Zdroju”, autorstwa Anny Lerch-Wójcik 

Publikację można zakupić za pośrednictwem Internetu 

Anna Lerch-Wójcik 

Polub i udostępnij
Czytaj też

Rusza Jarmark Wielkanocny Rusza Jarmark Wielkanocny

Wielbłąd Czesio bohaterem żywej szopki Wielbłąd Czesio bohaterem żywej szopki

Dodaj opinię
Dodając opinię akceptujesz regulamin. Nie obrażaj, nie używaj wulgaryzmów, pisz na temat i nie pisz całych zdań wielkimi literami.
Opinie (9)
byk25.12.2018 11:14

DO piston,niusiek i romek. Jeździli po Polsce i prosili tych ludzi,aby zechcieli przyjechać na Śląsk aby mogli pracować w kopalni. Dawali im mieszkania bo inaczej wy hanysy dalej byście sadzili ziemniaki na polu i jeździli wozem konnym. Bo była by tu jedna wielka wiocha z hanysami.

Wales23.12.2018 23:00

Ciekawe jak daleko sięgają te wasze tradycje i skąd brały swoje początki? Ciemna masa co im się wbije do łba to bezmyślnie powtarzają. Czas rozpocząć Szczodre Gody !!!

Hmmm...21.12.2018 23:17

radiowiec...a co tam wdupiają w twoich rejonach w tym czasie?

mysz20.12.2018 20:20

do piston i reszty.Rodowici Ślązacy jeszcze są i żyją i kultywują tradycje przodków.Pozdrawiam.

piston,niusiek i romek20.12.2018 14:23

prawdziwi rodowici ślązacy poumierali, teraz to jest zbieranina z całej polski , co przyjechali na zymniokach, i kapuscie z slomą w butach ,za robotą ,teraz to jest hanysogorolo-zdrój.

Gość20.12.2018 12:58

Super, robimy moczke

Gość20.12.2018 11:43

No a czy rodowici Jastrzębianie z kieleckiego dają przepis na kutię?

Pokaż wszystkie opinie (9)